Tag Archives: Ethiopian Protest

በኢትዮጵያ የፀረ አገዛዝ ህዝባዊ ተቃውሞዎች ዳግም ተቀሰቀሱ

በኢትዮጵያ 2010 አዲስ ዓመት ህዝባዊ ተቃውሞዎች ዳግም ተቀሰቀሰ። በተለይ በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ ከተሞች በገዥው መንግሥት ላይ ዳግም ህዝባዊ ተቃውሞች ተጠናክረው መቀጠላቸውን ተከትሎ የመንግሥት የፀጥታ ኃይሎች በወሰዱት ወታደራዊ የኃይል ርምጃ 8 ያህል ሰዎች መገደላቸውን መረጃዎች አመልክተዋል።

ባለፈው ህዳር 2008 ዓ. ም. ጀምሮ ክዓመት በላይ የዘለቀው የኦሮሚያ፥ አማራ እና ደቡብ ክልል በተለይም ኮንሶ አካባቢ የተከሰተውን ህዝባዊ የፀረ አገዛዝ ተቃውሞ ተከትሎ ሀገሪቱ ለ10 ወራት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ስር እንደነበረች ይታወሳል። ይሁን እንጂ በአስችኳይ አዋጁ ጊዜ ህዝባዊ አመፁ የተረጋጋ ቢመስልም በያዝነው ጥቅምት 2010 ዓ .ም. ዳግም ማገርሸቱ ታውቋል።

የህዝቡ ተቃውሞ ዋነኛ ምክንያት ተደርጎ የተጠቀሰውም ባለፈው መስከረም 2010 ዓ ም በኦሮሚያ እና በኦጋዴን የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ድንበር አካባቢ በተቀሰቀሰ ግጭት በርካታ ሰላማዊ ዜጎች መገደላችውን እና በኦጋዴን የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል አስተዳደርና በክልሉ ልዩ ኃይል ፖሊስ አማካኝነት ከ70,000 በላይ ዜጎች ከሚኖሩበት ቀዬ መፈናቀላቸውን በመቃወም እንዲሁም የታአሰሩ የህሊና እና የፖለቲካ እስረኞች ይፈቱ የሚል ጥያቄም እንደነበር ለማወቅ ተችሏል።

በተለይ ባለፈው መስከረም 2010 ዓ ም በሁለቱ ክልሎች ድንበር አካባቢ በተቀሰቀሰ ግጭት ከሁለትም ክልል በርካታ ንፁሃን ዜጎች መገደላቸው ይታወሳል።

ይህ ዘገባ እስከተጠናቀረበት ድረስም በተለይ በኦሮሚያ ክልል ባሉ አንዳንድ ከተሞች ህዝባዊ ተቃውሞች መቀጠላቸውን ምንጮች አረጋግጠዋል።

Advertisements

Ethiopia’s ethnic federalism is being tested

Violence between ethnic groups has put the country on edge

FOR centuries the city of Harar, on the eastern fringes of the Ethiopian highlands, was a sanctuary, its people protected by a great wall that surrounded the entire city. But in the late 19th century it was finally annexed by the Ethiopian empire. Harar regained a bit of independence in 1995, when the area around it became the smallest of Ethiopia’s nine ethnically based, semi-autonomous regions. Today it is relatively peaceful and prosperous—and, since last month, a sanctuary once more.

In recent weeks thousands of Ethiopians have poured into areas around Harar, fleeing violence in neighbouring towns (see map). Nearly 70,000 people have sought shelter just east of the city. Several thousand more are huddling in a makeshift camp in the west. Most are Oromo, Ethiopia’s largest ethnic group. Its members clashed with ethnic Somalis in February and March, resulting in the death of hundreds. The violence erupted again in September, when more than 30 people were killed in the town of Awaday. Revenge killings, often by local militias or police, have followed, pushing the death toll still higher. In response, the government has sent in the army.

Ethio-conflict map.png

Ethnic violence is common in Ethiopia, especially between Oromos and Somalis, whose vast regions share the country’s longest internal border. Since the introduction of ethnic federalism in 1995, both groups have tried to grab land and resources from each other, often with the backing of local politicians. A referendum in 2004 that was meant to define the border failed to settle the matter. A peace agreement signed by the two regional presidents in April was no more successful.

When the ruling Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF) swept to power in 1991 after a bloody 15-year civil war, federalism was seen as a way to placate the ethnic liberation movements that helped it to power. The previous regime had been dominated by the Amhara, the second-largest ethnic group (the Eritreans broke away to form a new state). Eventually ethnic loyalties would wither as people grew richer, went the thinking of the Marxist-inspired EPRDF.

But the way federalism was implemented caused problems from the start.New identity cards forced people to choose an ethnicity, though many Ethiopians are of mixed heritage. Territories often made little sense. In the Harari region, a minority of Hararis rule over much bigger populations of Oromos and Amharas, a source of resentment. Boundaries that were once porous became fixed, leading to disputes.

For years the EPRDF sought to dampen the tension by tightly controlling regional politics. But its grip has loosened over time. Local governments have grown stronger. Regional politicians are increasingly pushing ethnic agendas. The leaders of Oromia, the largest region, have drafted a bill demanding changes to the name, administration and official language of Addis Ababa, the capital, which has a special status but sits within Oromia. They have stoked ethnic nationalism and accused other groups of conspiring to oppress the Oromo.

Politicians in the Somali region are no more constructive. They have turned a blind eye to abuses by local militias and a controversial paramilitary group known as the Liyu. The region’s president “has a fairly consistent expansionist agenda”, says a Western diplomat. “He may have spied an opportunity.” The federal government, now dominated by the Tigrayan ethnic group, was rocked by a wave of protests last year by the Oromo and other frustrated groups.

Many complain that the rulers in Addis Ababa are doing too little. They have been slow to respond to the recent violence, fuelling suspicions that they were complicit. “We are victims of the federal government,” shouts Mustafa Muhammad Yusuf, an Oromo elder sheltering in Harar. “Why doesn’t it solve this problem?”

Federalism may have seemed the only option when it was introduced in 1995. But some now suggest softening its ethnic aspect. “In the past the emphasis was too much on ethnic diversity at the expense of unity,” says Christophe Van der Beken, a professor at the Ethiopian Civil Service University. “The challenge now is to bring the latter back.”

Source: The Economist.

የኦሮሚያ ክልልን ልዩ ጥቅም ለመወሰን የወጣው ረቂቅ አዋጅ ከሕገ መንግሥቱ አንጻር ሲቃኝ

Wuobishet Mulat

ውብሸት ሙላት

በዚህ ዓመት የሚጸድቁት ዋና ዋና አዋጆችን የኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ክቡር ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ የሕዝብ ተወካዮች እና የፌደሬሽን ምክር ቤቶች የ2009 ዓ.ም. የሥራ ዘመናቸውን ሲጀምሩ ባደረጉት የመክፈቻ ንግግር ላይ አሳውቀዋል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ የምርጫ ሕጉና የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ላይ የሚኖረውን ልዩ ጥቅም የሚመለከቱት ከሚወጡት ውስጥ እንደሚሆኑ ገልጸዋል፡፡

የምርጫ ሕጉን በተመለከተ እስካሁን ለሕዝብ የደረሰ ነገር የለም፡፡ የኦሮሚያ ልዩ ጥቅምን በተመለከተ ግን የበርካታ ሰውን ትኩረት የሳበ መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ከዚህ አንጻር የመንግሥት አይደሉም የተባሉ ረቂቅ አዋጅና የጥናት ሰነዶች በማኅበራዊ ሚዲያ መሠራጨታቸውም ይታወሳል፡፡ በያዝነው ሳምንት ደግሞ በሚኒስትሮች ምክር ቤት የተዘጋጀና የጸደቀ ረቂቅ አዋጅ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም ለሚመለከታቸው ቋሚ ኮሚቴዎች የመራው መሆኑን ተዘግቧል፡፡ ለወትሮው ከሚወጡት ሕጎች ለየት ባለ መልኩ ረቂቁን የሚመለከት ዘለግ ያለ የሚኒስትሮች ምክር ቤት መግለጫ ተሰጥቷል፡፡

ሕገ መንግሥቱ ጸድቆ ሥራ ላይ ከዋለ ሃያ ሁለት ዓመታት ሊሆነው ሁለት ወራት የማይሞሉ ጊዜያት ቢጎድሉትም፣ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49 ንዑስ አንቀስ 5 ላይ የሰፈረውና ዝርዝሩ በሌላ ሕግ እንደሚወሰን ተስፋ የተጣለበት፣ ክልሉ በአዲስ አበባ ላይ የሚኖረው የኦሮሚያ ልዩ ጥቅም ‘ጃሮ ዳባ ልበስ’ ተብሎ ኖሮ ገና በዚህ ዓመት ሕግ ሊወጣለት ነው፡፡ ለረቂቅ አዋጁ መነሻ የሆነው የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ የሚከተለው ነው፡፡

“የኦሮሚያ ክልል የአገልግሎት አቅርቦት ወይም የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀምና የመሳሰሉትን ጉዳዮች በተመለከተ እንዲሁም አዲስ አበባ በኦሮሚያ ክልል መሐል የምትገኝ በመሆኗ የሚነሱ ሁለቱን የሚያስተሳስሩ አስተዳደራዊ ጉዳዮችን በተመለከተ ያለው ልዩ ጥቅም ይጠበቅለታል፡፡ ዝርዝሩ በሕግ ይወሰናል” ይላል፡፡
ይኽ ጽሑፍ ከላይ የተገለጸውን ሕገ መንግሥታዊ አንቀጽ ተመርኩዞ የወጣው ረቂቅ አዋጅ ላይ ምጥን ቅኝት ያደርጋል፡፡ ዋና ትኩረቱም የኦሮሚያ ክልል ልዩ ጥቅሞች ተብለው በሕገ መንግሥቱ ላይ የተቀመጡት ሐረጋትን በአጠቃላይ ከሕገ መንግሥቱ መንፈስ ላይ በመመርኮዝ ረቂቅ አዋጁን መፈተሽ ነው፡፡ በመሆኑም፣በረቂቁ ላይ የተቀመጡ ግልጽነት የጎደላቸውን፣ዘርዘር ማለት የሚያስፈልጋቸውን፣መካተት ሲገባቸው ያልተካተቱ ጉዳዮችን እና በልዩ ጥቅም ሥር ሊወድቁ የማይችሉ ነጥቦችን ይመለከታል፡፡ ስለሆነም፣የአዲስ አበባ ነዋሪዎች ያላቸውን መብት የዚህ ጽሑፍ አካል አይደለም፡፡

ረቂቁ በአጭሩ ፤
ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የቀረበው ረቂቅ አዋጅ በ25 አንቀጾች እና በአራት ክፍሎች ተቀነብቦ በአጭሩ የቀረበ ነው፡፡ በረቂቅ አዋጁ መሠረት የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ከተማ ላይ በሦስት ክፍል የተቀመጡ ልዩ ጥቅሞች ይኖሩታል።

የመጀመሪያው ከአገልግሎት አቅርቦት ጋር የተያያዘ ልዩ ጥቅም ነው፡፡ በመሆኑም፣ ልጆቻቸውን በአፍ መፍቻ ቋንቋቸው ማስተማር ለሚፈልጉ የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በአፋን ኦሮሞ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት የማደራጀት ግዴታ አለበት።

አዲስ አበባ ወይም ፊንፊኔ የኦሮሚያ ክልል ዋና ከተማ በመሆኗ በከተማዋ የሚሰጠው የጤና አገልግሎት በከተማዋ ዙሪያ ያሉ የክልሉ ተወላጆችን ታሳቢ ያደረገ ይሆናል፤ ከዚህ ባለፈም ከአማርኛ በተጓዳኝ አፋን ኦሮሞ በከተማ አስተዳደሩ የሥራ ቋንቋ ሆኖ እንደሚያገለግል ተገልጿል።

የኦሮሞ ሕዝብን ማንነት የሚያንጸባርቁ አሻራዎች በከተማዋ በቋሚነት እንዲኖሩ በከተማዋ፥ አደባባዮች፣ ጎዳናዎች፣ ሠፈሮች እና የመሳሰሉት ቦታዎች እንደ አስፈላጊነቱ በቀድሞ የኦሮሞ ስማቸው ሊጠሩ እንደሚችሉ በረቂቁ ላይ ተቀምጧል።

የከተማው አስተዳደርም የኦሮም ሕዝብን ባህልና ታሪክ የሚያንፀባርቁ የባህልና ታሪክ ማዕከላት፣ ቲያትር፣ ኪነ ጥበባትና የመዝናኛ ማዕከላት የሚገነቡበትና የሚተዋወቁበትን ሁኔታ የማመቻቸት ግዴታ ተጥሎበታል። እንዲሁም፣ የከተማዋ መጠሪያዎች “ፊንፊኔ” እና “አዲስ አበባ” በሕግ ፊት እኩል ተቀባይነት እንዳላቸው በረቂቁ ላይ ሰፍሯል።

ከተፈጥሮ ሃብት አጠቃቀም አንጻር ደግሞ በረቂቁ ላይ የተካተቱት ሦስት ፈርጆች አሏቸው፡፡ የመጀመሪያው የኦሮሚያ ክልል እና የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች ከአዲስ አበባ ከተማ መስተዳድር የሚያገኛቸው የሚመለከቱ ናቸው፡፡

በዚህም መሠረት፣ የኦሮሚያ ክልል መንግሥት የተለያዩ መንግሥታዊ ሥራዎች እና ሕዝባዊ አገልግሎቶች መስጫ የሚውሉ ሕንጻዎች የሚሠሩበትን መሬት የከተማው መስተዳድር ከሊዝ ነጻ እንዲያገኙ ይደረጋል። በአዲስ አበባ ጋር በተያያዘ በዙሪያ ያሉ ወጣቶች በተቀናጀ ሁኔታ የሥራ ዕድል ተጠቃሚ እንዲሆኑ ሁኔታዎችን የማመቻቸት ሌሎች በአዲስ አበባ ዙሪያ ባሉት አካባቢዎች አዲስ አበባ የሚሠራቸው ሥራዎች ለዙሪያ ወጣቶች የሥራ ዕድል የማመቻቸት ግዴታ ተጥሎበታል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም፣ በግብርና ሥራ የሚተዳደሩ አርሶ አደሮች በተደራጀ መለክ ምርቶቻቸውን የሚሸጡባቸውን የገበያ ማዕከላት አቋቁሞ ለአርሶ አደሮች እና ማኅበሮቻቸው ያቀርባል።

ከዚህ በተጨማሪም በከተማው የሚኖሩ የኦሮሚያ ክልል ሠራተኞች በመንግሥት ወጪ ከሚገነቡ የጋራ መኖሪያ ቤቶች የማገኘት አርሶ አደሩ ለልማት ተነሺ ሲሆን፥ በቂ ካሳ የማግኘትና በዘላቂነት የማቋቋም ግዴታ ይኖርበታል፡፡ የካሳና የማቋቋሙ ጉዳይ ከአሁን በፊት የተነሱትም ሊጨምር ሊጨምር ይችላል፡፡
በሁለተኛው ፈርጅ የሚካተቱት ደግሞ የአዲስ አበባ ከተማ መስተዳደር ከኦሮሚያ ክልል (በተለይም በዙሪያው ከሚገኘው ዞን) የሚያገኛቸውን የተፈጥሮ ሃብት አጠቃቀም የሚመለከት ነው፡፡ ከዚህ አኳያ፣ ለአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪዎች የመጠጥ ውሃ፣ ለከተማው ልማት የግንባታ ማእድናት ማግኛ ሥፍራዎች ሊኖሩ ስለሚችሉ የአየር ብክለት እንዳያስከትሉ እና ለደን ልማት ወይም ለሌሎች ልማቶች መዋል እንዲችሉ እንዲያገግሙ የማድረግ ኃላፊነት አለበት፡፡ ለአዲስ አበባ ከተማ የደረቅና ፍሳሽ ቆሻሻ ማከሚያና ማስወገጃ ቦታዎች እንዲሁም መልሶ መጠቀሚያ ስፈራዎች አስተዳደሩና ክልሉ በጋራ ባጠኗቸወ ቦታዎችና ሳይንሳዊ መስፈርቶችን ባሟሉ ሁኔታዎች እንዲተዳደሩ እንደሚደረግ ረቂቁ ስለሚያመለክት የማዕድናት ማውጫ ቦታ እና የቆሻሻ ማስወገጃ እና ማከሚያ ቦታ ክልሉ ያቀርባል ማለት ነው፡፡

በሦስተኝነት የምናገኛቸው የከተማ መስተዳድሩ በራሱ ድንበር ውስጥ በሚያከናውናቸው ተግባራት ምክንያት በዙሪያው ባሉ ነዋሪዎች የሚደርሰውን የጎንዮች ጉዳት በተመለከተ እና በተለይም የውሃ አቅርቦት ከሚያገኝበት አካባቢ ለሚኖረው ሕዝብ የሚኖረበትን ግዴታ የሚመለከት ነው፡፡ በአጭሩ ከአካባቢ ጥበቃ እና ውሃ ለወጣበት ወይንም ለሚያልፍበት አካባቢ ንጹህ የመጠጥ ውሃ ከማዳረስ ግዴታን የሚመለከት ነው፡፡
በዚህም መሠረት በመስተዳድሩ ዙሪያ ባሉ ከተሞችና ቀበሌዎች ደህንነቱ ሳይጠበቅና ቁጥጥር ሳይደረግበት በሕግ ከተቀመጠው ደረጃ በላይ ወደ ክልሉ በተጣሉ ወይም በፈሰሱ ቆሻሻዎች ምክንያት በሰው፣ በእንስሳትና በተፈጥሮ አካባቢ ላይ ለደረሰው ጉዳት በሕግ አግባብ ከአስተዳደሩ ካሳ የማግኘት መብት እንዳለቸው ረቂቁ ይገልጻል፡፡ የመጠጥ ውሃን በተሚመለከት ደግሞ የከተማ መስተዳድሩ በአብዛኛው ውሃ የሚያገኘው ከኦሮሚያ ክልል በመሆኑ ጉድጓዱ የሚቆፈርበት፣ ግድብ የሚለማበት ወይም የውሃ መስመሩ አቋርጠው የሚያልፍባቸው የክልሉ ከተሞችኛ አና ቀበሌዎች ለሚኖሩ ነዋሪዎች በአስተዳደሩ ወጪ የመጠጥ ዉሃ የማቅረብ ግዴታ አለበት፡፡

አዲስ አበባ በኦሮሚያ ክልል የተከበበች በመሆኑ፣የተቀናጀ የትራንስፖርት አገልግሎትም መሥጠት ይጠበቅባታል፡፡ ከላይ የተገለጹትን ልዩ ጥቅሞች ለማስፈጸም የሚገለግል አንድ ተቋም ከከተማው መስተዳድር እና ከክልሉ ምክር ቤት በእኩል ቁጥር የተወከሉ ሰዎች የሚገኙበት ተጠሪነቱ ለፌደራል መንግሥት የሆነ ምክር ቤት እንደሚቋቋም ረቂቁ ላይ ተገልጿል፡፡ ረቂቅ አዋጁ በአጭሩ ከላይ የቀረበውን ይመስላል፡፡
በመቀጠል ሕገ መንግሥቱ “ልዩ ጥቅም” በማለት ቀድሞ የተቀመጠው ምን እንደሆነ እንመለከታለን፡፡
ሕገ መንግሥቱ ቀድሞ ያሰበው፤

ቀድመው በፌደራል ሥርዓት የማይተዳደሩ አገራት በተለይም ገና እንደ አዲስ ሲመሠረቱ ከሚያሳስቧቸው ጉዳዮች መካከል አንደኛው የዋና ከተማ ነገር ነው፡፡ በተለይም፣ ዋና ከተማው አንድን ክልል አላግባብ እንዳይጠቅም ወይንም እንዳይጎዳ ጥንቃቄ ማድረግን ይጠይቃል፡፡

በዚህም መሠረት፣ ከተማው ለሚገነባበት ወይንም በዋና ከተማነት የተመረጠው ቦታ ቅርብ የሚሆነው ክልል ወይንም ሌላ ከተማ፣ የበለጠ ተጠቃሚ መሆኑ እርግጥ ነው፡፡ ከዚህ አንጻር በምሳሌነት የአውስትራሊያን ብንወስድ ዋና ከተማዋ ሲዲኒ (የኒውሳውዝ ዌልዝ ክልል ዋና ከተማ) ወይንም ሜልቦርን (የቪክቶሪያ ክልል ዋና ከተማ) እንዳይሆን ያደረገችው እና ከሲዲኒ ከተማ ከመቶ ማይልስ ባላነሰ እርቀት ላይ እንዲቆረቆር የተወሰነው በዚሁ ምክንያት ነው፡፡

ዋና ከተማ የሚሆንበት ክልል ወይንም ቅርብ የሆነ ከተማ ውስጥ የሚገኙ ኗሪዎች በርካታ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ዕድሎች ይኖሯቸዋል፡፡ በሌላ ክልል ሊፈጠር የማይችል ዕድል እና ተጠቃሚነት ማለት ነው፡፡ አዲስ አበባ ዋና ከተማ በመሆኗ በአቅራቢያዋ ለሚገኙ ከተሞች ዕድገት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንዳደረገችው ማለት ነው፡፡

ይሁን እንጂ፣ አዲስ አበባ ቀድማ የተቆረቆረች እና ዋና ከተማም የነበረች በመሆኗ በሽግግር ወቅቱ (ከ1983-1987 ዓ.ም.) ክልል 14 ተብላ ከሌሎች ክልሎች ጋር እኩል ሥልጣን የነበራት ብትሆንም፣ ሕገ መንግሥቱ የቀድሞውን አወቃቀር አልመረጠም፡፡ ይልቁንም፣ ተጠሪነቷ ለፌደራል መንግሥት እንዲሆን መርጧል፡፡ ሕገ መንግሥቱ ረቂቅ በነበረበት ወቅት ከተዘጋጀው ማብራሪያ መረዳት የሚቻለውም፣ አዲስ አበባ የበርካታ ዓለም ኣቀፍ ተቋማት መቀመጫ ስለሆነችና የፌደራሉም መንግሥት በራሱም ስለ ዓለም አቀፍ ተቋማቱም በአግባቡ ኃላፊነቱን መወጣት በሚያስችለው መንገድ መዋቀር የቀድሞው አወቃቀር የተቀየረ መሆኑን ነው፡፡

በተለምዶ፣ዋና ከተማ የሚሆነው ቀድሞ የነበረ እና የሕዝብ ቁጥሩም ከፍተኛ ከሆነ ሌላው ከተማው ቀድሞ የነበረና ትልቅ ሆኖ የኗሪውም ብዛት ከፍተኛ ከሆነ የኗሪውን መብቶች በሚገድብ መልኩ ርዕሰ ከተማ መቆርቆር ብዙም አልተለመደም፡፡ ለዚህ ጥሩ ምሳሌ የሚሆኑት ሞስኮ እና በርሊን ናቸው፡፡ በሩሲያ ከቀድሞው ዋና ከተማ ከሴንት ፒተርስበርግ ወደ ሞስኮ ሲዛወር፣ በጀርመን ደግሞ ከቦን ወደ በርሊን ሲቀየር ቀድመው የነበሩና በርካታ ሕዝብ ስለነበራቸው ከክልል ጋር እኩል ሥልጣን እንዲኖራቸው ተደርጓል፡፡ በመሆኑም ትልቅ ከተማ ሲሆኑ የክልልነት ደረጃ መስጠት የተለመደ ነው፡፡ የሕዝብ ቁጥሩ አናሳ ሲሆን ደግሞ ለማእከላዊው ተጠሪ ማድርግ የተለመደ ነው፡:

ይሁን እንጂ፣የኢፌዲሪ ሕገ መንግሥት የርእሰ ከተማዋን አስተዳደር በተመለከተ ተጠሪነቷ ለፌደራል መንግሥት ከመሆን በዘለለ በሌሎች አገራት ያልተለመደ ወይንም የተለየ መንገድ ተከትሏል፡፡ ይኼውም አዲስ አበባ የምትገኝበት ክልል ከከተማው የተለየ ጥቅም እንዲኖረው መደንገጉ ነው፡፡ ይህ ልዩ ጥቅም ምን እንደሆነ በግልጽ ባይቀመጥም ሕገ መንግሥቱ ሲጸድቅ ከነበረው ውይይት እና በቃለጉባኤ ከተያዘው የተወሰኑ ነጥቦችን መረዳት ይቻላል፡፡

በውይይቱ ወቅት በግልጽ ከተነሱት ጉዳዮች አንዱ በከተማ መስተዳድሩ ውስጥ ካሉ ፋብሪካዎች ወደ ኦሮሚያ ክልል ፍሳሽ በመልቀቅ ክልሉና ነዋሪዎች ላይ ሊደርስ የሚችለው ጉዳት ነው፡፡
ሁለተኛው ደግሞ፣ከተማዋ መስፋቷ ስለማይቀር በዙሪያው የሚኖሩ አርሶ አደሮች ላይ የሚደርሰው መፈናቀልን ጋር የተገናኘ እንደሆነ ተመልክቷል፡፡ እንዲሁም የከተማውን ዙሪያና ከተማውን በተፈጥሮ ሃብት አጠቃቀም እንደሚገናኝም ተወስቷል፡፡ ከአጽዳቂ ጉባኤያተኞች አንዱ የነበሩት፣ አቶ ተሰማ ጋዲሳ የተባሉ ግለሰብ ስለጉዳዩ ሲያስረዱ ከተማዋ የኦሮሚያ ክልልም ዋና ከተማ በመሆኗ መስተዳድሩ ለክልሉ ከተፈጥሮ ሃብት አጠቃቀም ባሻገር፣ የጽሕፈት ቤት አቅርቦትንና የመሳሰሉትን የሚመለከት እንደሆነ ገልጻዋል፡፡ ሌላው አስተዳደራዊ ጉዳዮችንም የሚመለከት ተነስቷል፤ምንም እንኳን ዝርዝር ነገር ባይኖረውም፡፡ የረቂቅ ሕገ መንግሥቱ ማብራሪያም ከቃለጉባኤው ጋር በይዘቱ ተመሳሳይ ነው፡፡

ስለሆነም፣የክልሉ ልዩ ጥቅም እንዲከበር መነሻ የሆነው፣ አዲስ አበባ ኦሮሚያ ውስጥ መገኘቷ፣ ከተማዋ ወደ ፊት የመስፋቷ ጉዳይ አይቀሬ መሆኑ፣ ከተማዋ ከክልሉ የተለያዩ የተፈጥሮ ሃብቶችን ማገኘቷ፣የክልሉ ዋና ከተማ መሆኗ እና በከተማ መስተዳድሩ ውስጥ የሚፈጸሙ የተለያዩ ድርጊቶች በክልሉ ነዋሪዎች ላይ ሊያደርሱት የሚችሉት ጉዳት መሆናቸውን መጥቀስ ይቻላል፡፡ ከእዚህ ሌላ፣ሕገመንግሥቱ ላይ “ማኅበራዊ አቅርቦትን” የሚል ሃረግ ስላለው ይህንን ትርጉም መሥጠት ያስፈልጋል፡፡
ከረቂቅ አዋጁ የምንረዳው የትምህርት፣የቋንቋ አጠቃቀም፣የሕክምና አገልግሎትን በሚያካትት መንገድ ተዘርዝሯል፡፡

በረቂቅ አዋጁ ላይ ከተካተቱት ውስጥ በተወሰነ መለክ ግለጽነት የሚጎድላቸው፣በጣም በጥቅሉ በመቀመጣቸው ዝርዝር መሆንን የሚጠይቁ፣በሌላ መልኩ ደግሞ በልዩ ጥቅም ውስጥ ያልታሰቡ ነገር ግን የተካተቱ እንዲሁም የአዋጁ አካል እንዲሆኑ የሚጠበቁ ነገር ሳይካተቱ የታለፉ ጉዳዮች ስላሉ በቅድም ተከተላቸው የተወሰኑትን እንመልከት፡፡

ግልጽነት የሚጎደላቸው ፤

በረቂቁ ላይ ከተቀመጡት እና የከተማ መስተዳድሩ በዙሪያው በሚገኘው ዞን ውስጥ ማከናወን ካለበት ተግባራት አንዱ “የተፋሰስ ልማት” ነው፡፡ የከተማ መስተዳድሩ የውሃ ጉድጓድ በሚቆፍርበት፣በሚያመነጭበት፣መስመሮቹ በሚያልፉበት አካባቢ የተፋሰስ ልማት በራሱ ወጭ የሚያከናውንበት ሁኔታ እንደሚያመቻች ተገልጿል፡፡ ይሁን እንጂ፣ የተፋሰስ ልማት ማለት የአካባቢው ቅርጽ እዳይቀየር ለማድረግ መልሶ መገንባት ነው? ወንዞችን ማጎልበት ነው? ደን መትከል ነው? ይዘቱ አይታወቅም፡፡
በተጨማሪም መስተዳድሩ “ያመቻቻል” ማለት ግዴታ አይደለም፡፡ እንዲህ ዓይነት አገላለጽ ኋላ ላይ ለማስፈጸም ያዳግታል፡፡

ከዚሁ ጋር መነሳት ያለበት ውሃ የሚወጣበት ወይንም የሚያልፍበት ከተማ፣ቀበሌ፣በአስተዳደሩ ወጪ ውሃ የማቅረብ ግዴታ የሚመለከተው ነው፡፡ ከገፈርሳ ለሚመጣው ውሃ፣ለቡራዩ ከተማ በሙሉ ማቅረብን ወይንስ ለሚገኝበት ቀበሌ ወይንስ መስመሩ የሚያልፍበትን አካባቢ የቱን እንደሚመለከት ግልጽነት ይጎድለዋል፡፡ ከገፈርሳ የሚነሳው ውሃ ጀሞ ወደ ሚባለው ሠፈር ቢሄድና በመካከል በሰበታ ከተማ የሚተዳደርን መንደር ቢያቋርጥ የከተማ መስተዳድሩ ውሃ የማዳረስ ግዴታው ለመንደሩ ወይንስ ለቀበሌው ወይንስ ለሰበታ ከተማ በሙሉ ነው?

ሌላው ግልጽ መሆን ያለበት ነገር በአዲስ አበባ ዙሪያ የሚገኙ ወጣቶች በከተማው ከሚፈጠረው የሥራ ዕድል መጠቀም እንዳለባቸው ቢገለጽም እንደማንኛውም ሠራተኛ እኩል ተወዳድረው ነው? ወይንስ በድጋፍ እርምጃ መልክ (Affirmative Action) መልክ ነው፡፡ በጥቃቅን እና አነስተኛ ማደራጀትን ይጨምራል ወይስ በቅጥር ብቻ ነው?

በረቂቁ ላይ ከተካተቱት በጎ ነጥቦች አንዱ አፋን ኦሮሞ በመስተዳድሩ ተጨማሪ የሥራ ቋንቋ እንዲሆን መወሰኑ ነው፡፡ ይሁን እንጂ፣ ሁለትና ከእዚያ በላይ ቋንቋዎች በአንድነት ሥራ ላይ ሲውሉ የሚፈጠር ችግር አለ፡፡ ይኸውም፣ መስተዳድሩ አገልግሎት ሲሰጥ አፋን ኦሮሞ አስተርጓሚዎችን በየመሥሪያ ቤቱ በመመደብ አልበለዚያም በአማርኛ አገልግሎት የሚሰጡ ሠራተኞች እንዳሉ ሁሉ በትይዩ እኩል በአፋን ኦሮሞ አገልግሎት የሚሰጡ ተጨማሪ የሠው ኃይል መቅጠር ይጠበቅበታል፡፡ ካልሆነም ደግሞ ሁለቱንም ቋንቋ ብቻ የሚችሉ መሆን አለባቸው ማለት ነው፡፡
እያንዳንዳቸው አማራጮች የራሳቸው ጥቅምና ጉዳት፣ መስተዳድሩንና ክልሉን ለግጭት ስለሚዳርጉ፣እንዲሁም የሕገመንግሥት ጥያቄም ስለሚያስነሱ በአዋጁ ላይ በምን ዓይነት ሁኔታ ሥራ ላይ መዋል እንዳለበት መቀመጥ ይገባዋል፡፡

ረቂቁ ላይ ከተቀመጡ የመስተዳድሩ ግዴታዎች አንዱ ለክልሉ አርሶ አደሮች የገበያ ማእከላት ማመቻቸትን የሚመለከት ነው፡፡ ይህ ድንጋጌ በርካታ ክፍተቶች አሉበት፡፡ የመጀመሪያው መስተዳድሩ ማዘጋጀት ያለበት ባዶ ቦታ ላይ (Open Market) ወይንስ ሕንጻ ነው የሚለው ሲሆን ቀጥሎ የሚመጣው ደግሞ ለክልሉ አርሶ አደሮች በሙሉ የመሆኑ ነገር ነው፡፡ በኦሮሚያ ክልል ለሚገኝ ብሔሩ ምንም ይሁን ምን፣ለሁሉም ገበሬ በፈለጉት መንገድ ቢደረጁ ከቦታ እና ከሌሎች ግብኣት አንጻር ማሳካት የሚቻል አይመስልም፡፡ ከአርሶ አደሮቹ ብዛት፣ከምርታቸው መለያየት አንጻር የከተማ መስተዳድሩ በምን መልኩ ይተገብረዋል በዙሪያው ላሉት አርሶ አደሮች ቢሆን ተጠየቃዊ ይሆናል፡፡

በረቂቅ አዋጁ ላይ ከተቀመጡት ጉዳዮች አንዱ የአዋጁን አተገባበር የሚከታተልና የሚስፈጽም ምክር ቤት መቋቋሙ ነው፡፡ የምክር ቤቱ ተጠሪነት ለፌደራል መንግሥቱ እንደሚሆን ተገልጿል፡፡ በተለምዶ መንግሥት በመባል የሚታወቀው አስፈጻሚው አካል ነው፡፡ ይሁን እንጂ፣ የከተማ መስተዳድሩ ተጠሪነቱ ለፌደራል መንግሥቱ (በብዙ መልኩ ለአስፈጻሚው) ሆኖ ሳለ፣ የከተማውን እና የክልሉን ጉዳይ የሚመለከተውን ምክር ቤት ተጠሪነት ለፌደራል መንግሥት ማድረግ ተገቢነት አይኖረውም፡፡ የፌደራልና የክልል ጉዳዮችን የሚያስተባብር ወይንም የሚያሳልጥ ተቋም ቢኖር ለዚያ፤ አልበለዚያም ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቢሆን ይመረጣል፡፡

ልዩ ጥቅም ሳይሆኑ የተካተቱ፤

በረቂቁ ውስጥ መካተት የሌለባቸው ነገር ግን የተካተቱ ሁለት ጉዳዮች አሉ፡፡ የመጀመሪው የመስተዳድሩ የራሱ የውስጥ ጉዳይ ሲሆን ሁለተኛው ግን የሕገ መንግሥት ማሻሻያ የሚጠይቅና በልዩ ጥቅምነትም መካተቱ አጠራጣሪ የሆነ ነው፡፡

ቀዳሚው፣ በከተማው ክልል ውስጥ የሚኖሩ ብሔራቸው ምንም ይሁን ፣በተለያዩ ምክንያት በልማት ሲነሱ ካሳ መክፈልና ማቋቋምን በተመለከተ ኦሮሚያ ክልልን የሚመለከት ባለመሆኑ በልዩ ጥቅም ውስጥ መካተት የለበትም፡፡ ከተማ መስተዳድሩ በልማት ምክንያት ስለሚፈናቀሉ ሰዎች በራሱ የማቋቋምና ራሳቸውን እንዲችሉ የማድረግ ግዴታ አለበት፡፡ ወደ ሌላ ክልልም ማስፈርም የለበትም፡፡ ሌሎች መፍትሔዎችን መከተል ይገባዋል፡፡ በመሆኑም በረቂቅ አዋጁ ላይ እንደ ኦሮሚያ ልዩ ጥቅም መወሰድ የሚገባው አይደለም፡፡
ሁለተኛው ጉዳይ የአፋን አሮሞ የሥራ ቋንቋነትን የሚመለከት ነው፡፡ በቅድሚያ፣ የኦሮሚያ ክልል በከተማ መስተዳድሩ ላይ ሊኖሩት ከሚችሉት ልዩ ጥቅሞች ውስጥ ሊካተት መቻሉ አጠራጣሪ ነው፡፡ ነገር ግን፣ ውሳኔው ተገቢ መሆኑ ባያጠራጥር እንኳን የሕገመንግሥት ጥያቄ ማስነሳቱ ግን አይቀርም፡፡ መነሻው ደግሞ፣ የፌደራል መንግሥቱ በተቋማቱ በሥሩ ለሚገኙ መስተዳድሮች የሥራ ቋንቋው አማርኛ እንደሆነ በሕገ መንግሥቱ ላይ መደንገጉ ነው፡፡ በመሆኑም፣አዋጁ ከመጽደቁ በፊት ሕገመንግሥቱን ማሻሻል ይገባል፡፡
መካተት ሲኖርባቸው ያልተካተቱ፤ ረቂቁ ላይ መካተት የነበረባቸው ነገር ግን ያልተካተቱ በርካታ ጉዳዮች አሉ፡፡ ከእነዚህ ውስጥ ሦስቱን ብቻ እንመለከት፡፡ በመጀመሪያ፣ አዋጁ መተግበር ሲጀምር በመስተዳድሩ እና በክልሉ መካከል ሊፈጠሩ የሚችሉ ግጭቶችን ለመፍታት የታሰበ ተቋም አለመኖሩ ነው፡፡

የአካባቢ ብክለትን ለሚመለከት አለመግባባት ፍርድ ቤትን መጠቀም እንደሚቻል ተቀምጧል፡፡ ከዚያ ውጭ ባሉት ጉዳዮች ሊነሱ የሚችሉ አለመግባባቶችን፣ከፖለቲካዊ ውሳኔ ባለፈ፣ በየትኛው ተቋም ይፈታሉ? በሚቋቋመው ምክር ቤት እንዳይባል እኩል አባላት ከክልሉም ከመስተዳድሩም ስለሚወከሉበት በስምምነት ከመጨረስ ባለፈ ዳኝነት መሥጠት አይቻላቸውም፡፡ በፌደሬሽን ምክር ቤት እንዳሆን አንድም ጉዳዩ የሕገመንግሥት ላይሆን ይችላል፡፡ አንድም፣ከአዲስ አበባ መስተዳድር ወኪል በሌለበት ተቋም የሚሠጠው ውሳኔ ተገቢ አይሆንም፡፡

ሌላው፣ ከተማዋ ከፌደራሉ በተጨማሪ የክልሉም በርእሰ ከተማ መሆኗ ይታወቃል፡፡ ይሁን እንጂ በከተማዋ ላይ ምን ዓይነት መብቶች እንዳሉት የተገለጸ ነገር የለም፡፡ ከመስተዳድሩ የሚያገኛቸውን ጥቅሞች እንጂ በራሱ ማከናወን ስለሚችላቸው ሁኔታዎች አልተቀመጠም፡፡ የከተማው መሥተዳድር ተጠሪነቱ ለፌደራሉ ስለሆነ የፌደራሉ መንግሥት መብቶቹን በራሱ ሊወስን ይችላል፡፡ የክልሉ ግን ሁልጊዜም በመስተዳድሩ ላይ የተንጠለጠለ ነው፡፡ የፌደራሉ፣የመስተዳድሩ እና የክልሉ መንግሥት ከተማዋን በተመለከተ በተለይም ግንባታን በሚመለከት የሚኖራቸው ግንኙነት በአዋጁ መቀመጥ አለበት፡፡ በሌሎች የፌደራል ከተሞች ላይ ይህንን የሚያሳልጥ፣’ስታንዳርድ’ የሚያስቀምጥ ‘ብሔራዊ የዋና ከተማ የፕላን ኮሚሽን’ አላቸው፡፡
በሦስተኛነት መቀመጥ ያለበት የከተማው የጸጥታ አጠባበቅ እና የክልሉን ግንኙት የሚመለከት ነው፡፡ የፌደራሉ እና የከተማ መስተዳድሩ የፖሊስ ግንኙነት በአዋጅ ተለይቷል፡፡ የፌደራል እና የዓለም አቀፍ ተቋማት ጥበቃ የሚከናወነው በፌደራል ፖሊስ ሲሆን የመስተዳድሩን ደግሞ በአዲስ አበባ ፖሊስ ነው፡፡ በከተማው ውስጥ የሚገኙ የክልሉ ተቋማትን ጥበቃ የሚያደርገው ማን እንደሆነ እንዲሁም የሦስቱም መንግሥታት የፖሊስ ግንኙነት መታወቅ አለበት፡፡ እዚሁ ጋር ተያይዞ መነሳት ያለበት ኦሮሚያ ክልልን የሚመለከቱ ነገር ግን በዋና ከተማው ላይ ሰላማዊ ሰልፎች ሲኖሩ ጥበቃ የሚደረግበትን፣ማወቅ ያለበት ተቋም ማን እንደሆነ ወዘተ መገለጽ ይኖርበታል፡፡

በጥቅሉ፣አዋጁ ከመጽደቁ በፊት በአግባቡ መፈተሽን ይፈልጋል፡፡ የርዕሰ ከተማ አስተዳደር ውጥረት እንደሚኖርበት ይታወቃል፡፡ በአንድ በኩል የፌደራል መንግሥቱ እንደ ብሔራዊ ከተማ፣መገለጫ መውሰድ፣ ብሔራዊ ውክልናና እና የባህል መለያ እንዲሆን ስለሚፈለግ፤ በሌላ ጎኑ ደግሞ የአካባቢው ሕዝብ ደግሞ ቅድሚያ ለራሱ በማሰብ በራስ መንገድ ማስተዳደር እና የራሱ መገልጫ እንድትሆን የመፈለጉ ጉዳይ ሁልጌዜም የማይጠፋው ውጥረት ነው፡፡ ኢትዮጵያ ላይ ሲሆን ደግሞ፣የክልልም ይጨመርበታል፡፡
የፌደራል ሥርዓት የሚከተሉ አገራት ዋና ከተሞቻቸውን ከሦስቱ በአንዱ መንገድ ማዋቀራቸው የተለመደ ነው፡፡ አንደኛው፣ ዋና ከተማው ከክልል ጋር በእኩልነት እንዲቋቋም በማድረግ እኩል ሥልጣን እንዲኖረው በማድረግ ነው፡፡ ሞስኮ፣በርሊን፣ቪየና እና ብራሰልስ በዚህ መልኩ የተቋቋሙ በመሆናቸው ለፌደራሉ መንግሥት ተጠሪነት የለባቸውም፡፡ በሽግግር ወቅቱ ጊዜ፣አዲስ አበባም፣ክልል ዐስራ አራት ተብላ የክልልነት ደረጃ ነበራት፡፡

ሁለተኛው መንገድ ደግሞ፣ የፌደራሉ መንግሥት መቀመጫ በአንድ ወይንም ከዚያ በላይ በሆኑ ክልሎች ውስጥ ሆኖ የሚቋቋምበት ሥርዓት ነው፡፡ የፌደራሉ መንግሥት የሚያስተዳድረው መሬት ወይንም ግዛት የለም፡፡ ደቡብ አፍሪካ፣ሲውዘርላንድ፣እና ካናዳ ይሄንን ዓይነት አካሄድ መርጠዋል፡፡
ሦስተኛው በፌደራሉ መንግሥት ሥር የሚገኝ ከተማ እና ለዚህም የሚሆን የተለየ ግዛት በመከለል የሚቋቋሙ ከተሞች ናቸው፡፡ የከተሞቹም ተጠሪነት ለፌደራሉ መንግሥት ይሆናል፡፡ በርካታ አገራት ዋና ከተሞቻቸውን በዚህ መንገድ ነው ያቋቋሙት፡፡ አዲስ አበባም ከ1987 ዓ.ም. ጀምሮ ክልልነቷ ቀርቶ የፌደራል ከተማ መሆኗ ይታወቃል፡፡

የፌደራል ከተሞች ከሌሎች ክልሎች (የፌደሬሽኑ አባላት) የሚለዩባቸው የአስተዳደር ጠባይ አሏቸው፡፡ የአዲስ አበባ ደግሞ ከክልልም ብቻ ሳይሆን በዓለም ላይ ካሉ የፌደራል ዋና ከተሞችም የሚለያት ባሕርይ ስላላት ይህንኑ የሚመጥን ብሎም አንድ የፖለቲካ ማኅበረሰብ ለመገንባት በሚመች መልኩ ከኦሮሚያ ክልልም ጋር ሆነ ከፌደራሉ ጋር የምትተዳደርበት እና የምትመራበት ሕግ ነው የሚያስፈልጋት፡፡

Human Rights Counsel Ethiopia has released human rights abuses report

Liyat Fekade

Addis Ababa, June 09/2017 – Human Rights Council (HRCO) Ethiopia, a non-profit, non-governmental organisation, has released 49 pages of report detailing widespread human right abuses committed by the security under the current State of Emergency, first declared on Oct. 08, 2016, and extended by four more months in March 2017.

HRC_Ethiopia

In the report, which was originally published on May 29th, but was largely unseen due to the week-long nationwide internet blackout, HRCO documented details of abuses, including extrajudicial killings, torture, and imprisonment committed in 18 Zones and 42 Woredas of three regional states: Oromia, Amhara and Southern Nations, Nationalities and People’s Region (SNNPR) states as well as abuses committed in ten different Kifle Ketemas (administrative unites) in the capital Addis Abeba.

The detailed accounts of the report covered the months between October 2016 and May 2017 – of which HRCO said it held field assessments between October 2016 and February 2017.  Accordingly, HRCO published names, background information as well the circumstances of extrajudicial killings of 19 people in various places. Fifteen of those were from the Oromia regional state, the epicenter of the year-long antigovernment protests, while three were from SNNPR and one was from the Amhara regional state. The account of the 19 killed included the Oct. 10, 2016 gruesome killing by security officials of Abdisa Jemal and two of his brothers,  Merhabu Jemal and Tolla Jemal, in east Arsi Zone, Shirka Woreda, Gobesa 01 Kebele, some 270km south east of the capital Addis Abeba.

HRCO also documented the detention of 8,778 individuals from Oromia regional state followed by 5, 769 people from SNNPR, 640 from Amhara, 411 from the capital Addis Abeba and one from the Afar regional state. A total of 6, 926 individuals were also detained from unspecified locations, bringing the total number of people detained in the wake of the state of emergency to 22, 525. It also criticized the inhuman conditions faced by detainees in many of the detention camps.

Out of the 22, 525 people, 13, 260 were detained in several facilities including military camps, colleges and city administration halls located in Oromia regional state, while 5, 764 of them were detained in Amhara regional state; 2, 355 were detained in Afar and 430 were detained in the capital Addis Abeba. This list includes list of names such as journalist Elias Gebru and opposition politician Daniel Shibeshi, who have recently been charged after months of detention. HRCO also said 110 people were held at unknown locations.

HRCO’s report came a little over one month after the Ethiopian Human Rights Commission, (EHRC), a government body tasked to investigate recent anti-government protests that rocked Ethiopia, admitted in April that a total of 669 Ethiopians were killed during the 2016 widespread anti-government protests. EHRC’s report, however, has not been released to the wider public, yet.

According to the government’s own account more than 26 thousand Ethiopians were detained in various places including military camps. This number is including those who were detained prior to the state of emergency. More than 20 thousand have since been released but about 5,000 are currently facing trials in various places.

Owing to Ethiopia’s outright refusal to accept outside independent investigation, including from the UN Human Rights Commission, ERCO’s report stands as the only independent investigation into widespread state violence in Ethiopia.

AddisStandard    

ጋዜጠኛ ጌታቸው ሽፈራው አንድ ዓመት ከ6 ወር እስር ተፈረደበት

(አዲስ ሚዲያ) የነገረ ኢትዮጵያ ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ ጋዜጠኛ ጌታቸው ሽፈራው በፌደራል አቃብ ህግ በተመሰረተበት ክስ ከአንድ ዓመት ከ አምስት ወር እስር በኋላ የፌደራሉ ከፍተኛው ፍርድ ቤት አዲስ አበባ ልደታ ምድብ ችሎት ግንቦት 18 ቀን 2009 ዓ. ም. የ 1 ዓምት ከ 6 ወር የቅጣት እስር ፈርዶበታል።

Getachew Shiferaw

ጋዜጠኛ ጌታቸው ሽፈራው

ጋዜጠኛው ከህዳር 2008 ዓ. ም. ጅምሮ የነበረውን ህዝባዊ ተቃውሞ ተከትሎ ሲታሰር፥ ቀደም ሲል የሽብርተኝነት ክስ ተመስርቶበት የነበረ ቢሆንም፤ በመጨረሻም ፍርድ ቤቱ ክሱን ወደ መደበኛ ወንጀል ክስ ዝቅ በማድረግ አመፅ ማነሳሳት በሚል ክስ የቅጣት ውሳኔውን ማሳለፉን አሳውቋል። ይሁን እንጂ ጋዜጠኛው ለተላለፈበት የቅጣት ውሳን ብይን የቅጣት ማቅለያ እንዲያቀርብ ፍርድ ቤቱ ቢጠይቀውም ጋዜጠናው ባልሰራሁት ወንጀል የምጠይቀው የቅጣት ማቅለያ የለም በማለት የፍርድ ቤቱን ጥያቄ ውድቅ ማድረጉ ታውቋል።

ጋዜጠኛው ክስ የተመሰረተበትና የ1 ዓመት ከ6 ወር እስር ቅጣት የተጣለበት፤ በፌስ ቡክ ማኅበራው ሚዲያ በውጭ ከሚገኝ ጋዜጠኛ በተለይም መቀመጫውን ዋሸንግተን ዲሲ ካደረገው ጋዜጠኛ አበበ ገላው ጋር መልዕክት ተለዋውጠሃል፥ አመፅ ቀስቅሰሃል የሚል እንደነበር የቀረበበት ክስ አመልክቷል።

ጋዜጠኛው ህትመቱና ስርጭቱ በመንግሥት እንዲቋረጥ ከተደረገው የነገረ ኢትዮጵያ ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ ሆኖ ከማገልገሉ በተጨማሪ በተለያዩ መፅሔቶች፥ ጋዜጦችና ድረ-ገፆች ላይም የተለያዩ ፖለቲካዊ፥ ሰብዓዊ መብትና ማኅበራዊ ጉዳዮች ላይ ትኩረት ያደረጉ በርካታ ፅሑፎችንም ያበረክት እንደነበር ይታወቃል። ይህ በእንዲህ እንዳለ ሰኔ 2006 ዓ ም በመንግሥት እውቅና ተነፍጎት አባላቱና አመራሩ ምንም ዓይነት የስራ እንቅስቃሴ እንዳያደርጉ እግድ የተጣለብት የኢትዮጵያ ጋዜጠኞች መድረክ (ኢጋመ) መስራችና አስተባባሪ እንደነበር ይታወቃል።

ጋዜጠኛ ጌታቸው ከታህሳሥ 15 ቀን 2008 ዓ ም ጀምሮ በእስር ላይ ይገኛል።

በተለይ መንግሥት ህዝባዊ አመፁን ተከትሎ በወሰደው ርምጃ ጋዜጠኛ ጌታቸው ሽፈራውን ጨምሮ፥ ሌሎች ጋዜጠኞችና 60 ሺህ ያህል ሰላማዊ ዜጎች መታሰራቸውን የሀገርው ውስጥ የሰብዓዊ መብት አራማጆችና ተሟጋቾች መረጃ አመልክቷል።

%d bloggers like this: